Az    Eng








video arx video arx video arx video arx
Meheler haqqinda Havanin chirklendirilmesi haqqinda Nere balıgi haqqinda


















Az1073, Bakı
B.Ağayev küç.100(A)
Tel/Fax: 492-59-07


Hidrometeorologiya / Elmi – tədqiqat institutu

HİDROMETEOPROLOGİYA ELMİ - TƏDQİQAT İNSTİTUTU

Hidrometeorologiya Elmi –Tədqiqat Institutu 2013-cü ildə öz fəaliyyətini aşağıdakı istiqamətlər üzrə davam etdirib:

I. Elmi tədqiqatlar

II. Elmi metodiki işlər

III. Kadr hazırlığı

IV. Yüksək ixtisaslı kadr hazırlığı

I.Elmi tədqiqatlar:

2013–ci ilin təsdiq olunmuş iş planına uyğun olaraq 4 problem altında 5 elmi tədqiqat işi yerinə yetirilib.

Elmi istiqamət: Azərbaycanın təbiəti, onun inkişaf qanunauyğun-luqlarının tədqiqi. Təbii hadisələrin proqnozu. Xəzərin problemləri

Elmi problem: Müasir iqlim dəyişmələri, səth sularının öyrənilməsi

Mövzu 1- “Azərbaycan Respublikası ərazisində gözlənilən iqlim dəyişmələrinin kənd təsərrüfatı bitkilərinin (payızlıq buğda nümunəsində) məhsuldarlığına təsirinin tədqiqi” məsul icraçı c.e.d. S.Səfərov, 2011 -2014, keçid hesabatı

Hesabat dövründə iqlim məlumatlarının interpretasiyası metodikası işlənilmiş, qiymətləndirilmələrin aparılması üçün statistik üsullar kompleksi hazırlanmış, əsaslandırılmış müvafiq iqlim senariləri seçilmiş riyazi model vasitəsilə gözlənilən iqlim dəyişmələrinin payızlıq buğdanın məhsuldarlığına və becərilməsinin aqroiqlim şəraitinə təsiri qiymətləndirilmişdir. Müəyyən olunmuşdur ki, GISS atmosfer sirkulyasiyası modeli vasitəsilə alınmış nəticələrə görə gələcəkdə iqlim şəraitinə uyğun vegetasiya dövrünün davamiyyəti 29-40 gün azalacaqdır.

Mövzu 2 - “İqlim dəyişmələri üzrə su ehtiyatlarının adaptasiya metod və texnologiyalarının işlənilməsi” (məsul icraçı c.e. n. R.Verdiyev, 2013 -2014, keçid hesabatı)

Müəyyən edilmişdir ki, son dövrlərdə havanın orta çoxillik temperaturunun artması çay su ehtiyatlarının azalmasına səbəb olur. Lakin bəzi transsərhəd çay hövzələrində atmosfer yağıntılarının artması çaylarda sululuğun müəyyən miqdarda artmasına səbəb olmuşdur. Çayların axımında illik rejim dəyişkənliyi müşahidə edilir.

Mövzu 3- “Böyük Qafqazın şimal –şərq yamacında iqlim dəyişmələrinin qar –buz örtüyünə təsirinin qiymətləndirilməsi” (məsul icraçı c.e.d., prof. R.Mahmudov 2013 -2016, keçid hesabatı)

Son 40 ildə ilk dəfə olaraq 2011, 2012, 2013-cü illərdə Tufandag buzlağında aparılan çöl –ekspedisiya tədqiqatlarına əsasən (GPS, Lazer məsafəölçənləri ilə, habelə peyk məlumatlarından istifadə etməklə buzlaqların morfometrik elementləri dəqiqləşdirilmiş və göstərilən dövr ərzində, eyni zamanda 1970-ci ildən sonra buzlaq sahələrin, buzlaq həcminin azalmasında bir dinamikanın oldugu müəyyən edilmişdir.

Elmi problem: Xəzərin hidrometeorologiyası və hidrokimyəvi rejimi

Mövzu 4- “Xəzər dənizinin Azərbaycan akvatoriyasında çoxillik külək rejimlərinin tədqiqi” (məsul icraçı c.e. n. Z.Allahverdiyev, 2013 -2016, keçid hesabatı)

Hesabat dövründə Bakı –Pirallahı, Səngi Muğan (Ələt) və Qum adası (Xərə-Zirə), Neftçala-Qoltuq, Lənkəran-Astara dəniz rayonlarının çoxillik külək rejimlərinin xarakterik normaları, o cümlədən küləklərin sürəti və istiqamətinə görə təkrarlanmaları hesablanmış və təlimata müvafiq daha təhlükəli hesab edilən küləklərin faizlə qiymətləndirilməsi yerinə yetirilmişdir.

Elmi problem: Ətraf Mühitin Çirklənməsinin Tədqiqi

Mövzu 5 “Azərbaycan ərazisində turşulu yağışların tədqiqi” (məsul icraçı k.e. n. Ş.Bayramov, 2013 -2014, keçid hesabatı)

Xəzər dənizi sahillərində yerləşən Bakı, Sumqayıt, Lənkəran və Xaçmaz və Qəbələ, Quba, Naxçıvan və Şəki ərazilərinə düşən yağış sularının kimyəvi tərkibi öyrənilmiş və aparılan tədqiqatların nəticələri əsasında yağış suyu nümunələrinin toplanması, onların kimyəvi tərkibinin analizini düzgün aparmaq məqsədilə Azərbaycan ərazisində turşulu yağışlar üzrə monitorinqinə dair tövsiyələr, atmosfer çöküntülərinin torpağın fon tərkibinə təsirini müəyyənləşdirmək üçün metodiki göstərişlər işlənib hazırlanmışdır.

II. Elmi metodiki işlər:

Azərbaycanda hidrometeoroloji şəbəkənin optimallaşdırılımasına dair metodiki təkliflər hazırlanır.
İnstitutun direktoru prof. R.Mahmudovun rəhbərliyi ilə Milli Hidrometeorologiya Departamentinin yeni elmi bukleti hazırlanmış və nəşr olunmuşdur.
Şahdağ–Tufandağ –Bazardüzü ekosistemində hidrometeoroloji müşahidənin, o cümlədən avtomat meteostansiyaların işinin təkmilləşdirilməsinə dair institut əməkdaşları tərəfindən Kompleks Hidrometeoroloji və Ekoloji Tədqiqat Elm Mərkəzinə metodiki köməklik göstərilmiş, Tufandağ buzlağında yeni proqram üzrə elmi tədqiqat işləri aparılmışdır. Bununla bağlı əvvəlki illərin tədqiqatlarına əsasən müqayisəli elmi hesabat hazırlanmışdır.

III. Kadr hazırlığı:

İnstitutun 7 doktorantı 2012- ci tədris ili üzrə Elmi Şurada (01.02.2013, protokol №1) attestasiyadan keçirilmişdir. Elmi Şuranın qərarını nəzərə alaraq, nazir H.Bağırovun 187/ü saylı 17.04.2013-ci il tarixli əmrinə əsasən 2 doktorantın təhsil ili bitmiş, 5 aspirantın isə elmi işinin davam etdrilməsi məqsədəuyğun hesab edilmişdir. İnstitutun əməkdaşı M.Musayeva Böyük Qafqazın şimal –şərq yamacında iqlim dəyişmələrinin qar–buz örtüyünə təsirinin qiymətləndirilməsi» mövzusunda dissertasiya işini tamamlamışdır.
Nazirlər Kabinetinin 2013 –cü il 01 noyabr tarixli 311s nömrəli Sərəncamına əsasən cari ildə doktorantura üzrə İnstituta ayrılmış Hidrologiya, Meteorologiya, Okeanologiya ixtisaslarına müvafiq olaraq yeddi iddiaçının sənədləri hazırlanaraq Nazirliyin Elm Metodologiya və İxtisaslaşdırma şöbəsinə təqdim edilmişdir.

IV. Nəşrlər:

İnstitut əməkdaşları 2013-ci ilin altı ayı ərizində həm respublikada, həm də xaricdə keçirilən beynəlxəlq səviyyəli konfransların materiallarında və müvafiq jurnallarda 18 məqalə, tezis nəşr etdirmişdir. 2 elmi məqalə Sankt – Peterburda keçirilmiş 7-ci Ümumrusiya Hidrologiya qurultayının materiallarına daxil edilmişdir.
Hər il olduğu kimi cari ildə də “Azərbaycan Respublikası ərazisində hidrometeoroloji şərait və təhlükəli hidrometeoroloji hadisələr”ə dair illik məcmuə nəşrə hazırlanmış və onun nəşri təmin edilmişdir.
Ölkə Prezidentinin Sərəncamı ilə hazırlanan Azərbaycan Respublikasının Milli Atlasına Milli Elmlər Akademiyasının Coğrafiya İnstitutu ilə birlikdə tərtib etdikləri “Azərbaycanın sel xəritəsi” və “Azərbaycanın hidrometeoroloji müşahidə şəbəkəsi” xəritələri daxil edilmişdir.

V. Beynəlxalq əlaqələr:

Hidrometeorologiya Elmi Tədqiqat İnstitutunun apardığı elmi tədqiqat işlərindən alınan ən mühüm nəticələr MBD Ölkələrinin Hidrometeorolorgiya üzrə Dövlətlərarası Şurasının 25–ci Sessiyasının materiallarına daxil edilmişdir.

VI. Elmi Şurada müzakirə olunmuş məsələlər:

İl ərzində Elmi Şuranın 5 iclası keçirilmişdir.

Elmi şuranın 01.02.2013-ci il tarixli 1 saylı iclasında Hidrologiya, Meteorologiya, Okeanologiya ixtiası üzrə qiyabi təhsil alan doktorantların 2012-ci tədris ili üzrə attestasiyası keçirilmişdir.

Elmi şuranın 07.06.2013-ci il tarixli 2 saylı iclasında 6 ayda yerinə yetirilən elmi təqiqat işləri müzakirə edilmişdir. Iclasda Iqlim tədqiqatları laboratoriyasında məsul icraçı X.Muxtarlı olmaqla «Tufandağ - Şahdağ ekosisteminin meteoroloji şəraitinin tədqiqi» istiqamətində aparılan elmi tədqiqat işi müzakirə edilmiş və 2014-ci ilin iş planına daxil ediməsi məqsədəuyğun hesab edilmişdir.
Elmi şurada hər il olduğu kimi 2012-ci il üzrə də Azərbaycan Respublikası ərazisində hidrometeoroloji şərait və təhlükəli hidrometeoroloji hadisələrə dair illik Məcmuənin nəşrə təqdim edilməsi qərara alınmışdır.

Elmi şuranın 08.11.2013–cü il tarixli 3 saylı iclasında 2013-cü ildə elmi tədqiqat işlərinin yerinə yetirilmə səviyyəsi və 2014-cü ilin iş planı müzakirə edimişdir.

Elmi şuranın 04.12.2013–cü il tarixli 4 saylı iclasında 2008 -2012 –ci tədris ili üzrə 5406.01 Hidrologiya ixtisası üzrə elmi rəhbəri c.e.d., prof. R.Mahmudov olan qiyabi doktorant Musayeva Mətanət Ağayar qızının «Böyük Qafqazın şimal –şərq yamacında iqlim dəyişmələrinin qar –buz örtüyünə təsirinin qiymətləndirilməsi» dissertasiya işinin ilkin müzakirəsi keçirilmiş və dissertasiyanı müdafiə etmək üçün AMEA-nın Coğrafiya İnstitutunun nəzdində fəaliyyət göstərən D 01.091 doktorluq dissretasiya Şurasına təqdim olunması barədə qərar qəbul edilmişdir.

Elmi şuranın 12.12.2013–cü il tarixli 5 saylı iclasında Elmi şuranın yeni tərkibi və institutun 2013-cü il üzrə yekun hesabatı müzakirə edilmişdir. Elmi Şurasının üzvlərinin yeni tərkibinin təsdiq olunması üçün nazir H.Bağırova təqdimat hazırlanmışdır

VII. Cari işlər

İnstitut əməkdaşları Gəncə, Qarabağ, Lənkəran, Şəki, Neftçala Regional Hidrometeorolgiya müəssisələrinin stansiya və məntəqələrində meteoroloji və hidroloji müşahidələrin aparılmasına metodiki yardım göstərmiş, əməkdaşların hazırlıq səviyyələrinin artırılmasına dair təşkil olunan kurslarda iştirak etmişlər.
X.Muxtarlı Ixtisaslaşma və Ixtisasartırma Institutunda Milli Hidrometeorolgiya Departamentinin əməkdaşlarına meteorologiya ixtisasından mühazirə oxumuşdur.
İnstitutun direktoru R.Mahmudov 18-21 noyabr 2013-cü il tarixdə yeddinci Ümumrusuya Hidrologiya Qurultayında məruzə ilə çıxış etmiş və eyni zamanda YUNESKO-nun Beynəlxalq Hidroloji Proqram üzrə Azərbaycan Milli Komitəsinin sədr müavini kimi qurultay müddətində YUNESKO-nun BHP-n 8-ci fazasının müzakirəsində iştirak etmişdir.

 

I. Hidrometeorologiya Elmi Tədqiqat İnstitutunun rəhbərliyinə daxildir:

  1. Direktor   
  2. Direktor müavini
  3. Elmi katib   
  4. Baş mühasib 
  5. Kadrlar üzrə mütəxəssis 

II.  Hidrometeorologiya Elmi Tədqiqat İnstitututnun strukturu

ekoloji-ugurlar


 


31/10/2014. Mələk halqaları
27/10/2014. Buz halqaları
22/10/2014. Göyqurşağı okaliptusu
17/10/2014. Hərəkət edən daşlar
14/10/2014. Yaponiyada güclü zəlzələ oldu







Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi tərəfindən hazırlanıb 2005-2011© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatlardan istifadə zamanı istinad vacibdir. E-mail: ecologiya.nazirliyi@eco.gov.az