Azərbaycan Respublikası ərazisində yer təkini, onun geoloji yaşını, dərinlik quruluşunu, geoloji, geofiziki, geokimyəvi, struktur xüsusiyyətlərini, faydalı qazıntılarını, geoekologiyasını, yer təkindən optimal istifadə üsullarını araşdırır. Bu məqsədlə onun nəzdində bütövlükdə respublika ərazisini əhatə edən çöl ərazi, habelə xüsusi spesifik tədqiqatlarla məşğul olan məxsusi ekspedisiyalar şəbəkəsi (Baş Qafqaz GAE, Kiçik Qafqaz GAE, Naxçıvan GAE, Abşeron-Qobustan və Xəzəryanı GAE, Faydalı Qazıntıların Operativ Kəşfiyyatı Ekspedisiyası,  Geoloji Planalma Ekspedisiyası,  Kompleks Hidrogeologiya və Mühəndis-Geologiyası Ekspedisiyası, Geoekoloji Monitorinq Mərkəzi, Buruq Qazma  Müəssisəsi), ən müasir analitik bazaya malik Sahələrarası Fiziki-Kimyəvi Tədqiqatlar Mərkəzi, geologiya, geoiqtisadiyyat, geoekologiya və texnologiya problemləri üzrə elmi tədqiqatlar aparan Mineral Xammal Elmi-Tədqiqat İnstitutu fəaliyyət göstərir. Müstəqillik dövründə Xidmətin funksiyaları genişləndirilmiş, fəaliyyət istiqamətləri ölkənin qüdrətli iqtisadiyyatının inkişafı üçün labüd olan güclü mineral xammal resursları bazasının yaradılmasına yönəldilmişdir.