• Bakı
  • Gündüz +24°C,
  • Gecə +15°C
  • Sumqayıt
  • Gündüz +23°C,
  • Gecə +15°C
  • Naxçıvan
  • Gündüz +25°C,
  • Gecə +11°C
  • Xankəndi
  • Gündüz +17°C,
  • Gecə +9°C
  • Şuşa
  • Gündüz +12°C,
  • Gecə +4°C
  • Xocalı
  • Gündüz +14°C,
  • Gecə +6°C
  • Xocavənd
  • Gündüz +14°C,
  • Gecə +7°C
  • Qubadlı
  • Gündüz +15°C,
  • Gecə +8°C
  • Zəngilan
  • Gündüz +16°C,
  • Gecə +9°C
  • Laçın
  • Gündüz +12°C,
  • Gecə +4°C
  • Kəlbəcər
  • Gündüz +12°C,
  • Gecə +4°C
  • Daşkəsən
  • Gündüz +15°C,
  • Gecə +7°C
  • Gədəbəy
  • Gündüz +14°C,
  • Gecə +7°C
  • Ağdam
  • Gündüz +23°C,
  • Gecə +15°C
  • Cəbrayıl
  • Gündüz +23°C,
  • Gecə +15°C
  • Füzuli
  • Gündüz +23°C,
  • Gecə +14°C
  • Gəncə
  • Gündüz +24°C,
  • Gecə +14°C
  • Qazax
  • Gündüz +23°C,
  • Gecə +13°C
  • Naftalan
  • Gündüz +24°C,
  • Gecə +15°C
  • Şəki
  • Gündüz +23°C,
  • Gecə +13°C
  • Ağstafa
  • Gündüz +20°C,
  • Gecə +12°C
  • Qəbələ
  • Gündüz +20°C,
  • Gecə +12°C
  • Şamaxı
  • Gündüz +19°C,
  • Gecə +12°C
  • Zaqatala
  • Gündüz +22°C,
  • Gecə +12°C
  • Xızı
  • Gündüz +18°C,
  • Gecə +8°C
  • Siyəzən
  • Gündüz +22°C,
  • Gecə +12°C
  • Şabran
  • Gündüz +22°C,
  • Gecə +12°C
  • Quba
  • Gündüz +20°C,
  • Gecə +9°C
  • Qusar
  • Gündüz +18°C,
  • Gecə +7°C
  • Xaçmaz
  • Gündüz +23°C,
  • Gecə +12°C
  • Kürdəmir
  • Gündüz +25°C,
  • Gecə +14°C
  • Yevlax
  • Gündüz +25°C,
  • Gecə +14°C
  • Ağcabədi
  • Gündüz +23°C,
  • Gecə +13°C
  • Ağdaş
  • Gündüz +23°C,
  • Gecə +13°C
  • Göyçay
  • Gündüz +24°C,
  • Gecə +15°C
  • Bərdə
  • Gündüz +24°C,
  • Gecə +15°C
  • İmişli
  • Gündüz +27°C,
  • Gecə +15°C
  • Salyan
  • Gündüz +26°C,
  • Gecə +14°C
  • Beyləqan
  • Gündüz +24°C,
  • Gecə +15°C
  • Saatlı
  • Gündüz +24°C,
  • Gecə +15°C
  • Hacıqabul
  • Gündüz +25°C,
  • Gecə +14°C
  • Masallı
  • Gündüz +25°C,
  • Gecə +16°C
  • Lənkəran
  • Gündüz +24°C,
  • Gecə +15°C
  • Lerik
  • Gündüz +16°C,
  • Gecə +11°C
Saytın Xəritəsi

Görülən işlər

2016-ci il ərzində geoloji-kəşfiyyat sahəsində görülmüş işlər

 

         2016-cı il ərzində Milli Geoloji Kəşfiyyat Xidməti (MGKX) üzrə Dövlət sifarişi əsasında hazırlanmış “Obyektlər Planı”na əsasən 60 obyekt üzrə geoloji-kəşfiyyat işləri yerinə yetirilib ki, bunlardan 38 obyekt əvvəlki illərdən 2016-cı  ilə keçid alıb.

2016-cı ildə MGKX-nin “Obyektlər Planı”na daxil edilmiş 22 obyekt üzrə geoloji tapşırıqlar hazırlanıb, layihə-smeta sənədləri Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin (ETSN) Layihələndirmə Mərkəzində icra olunub. İl ərzində MGKX-nin Geoloji İstehsalat Şöbəsi tərəfindən geoloji-kəşfiyyat işləri başa çatdırılıb, 35 obyekt üzrə geoloji hesabatlara baxılıb və Nazirliyin ETŞ-nın Geologiya Bölməsinin iclaslarında müzakirəyə çıxarılıb.

Regional geoloji, geofiziki, hidrogeoloji və mühəndisi-geoloji planaalma işləri

- 1:50000 miqyaslı kompleks geofiziki tədqiqatlarla Qax rayonu ərazisində K-38-94-Q və K-38-95-V topovərəqləri hüdudları daxilində sahənin dərinlik quruluşunun, filizləşmənin yerləşmə qanunauyğunluqlarının öyrənilməsi, yer səthinə çıxışı olmayan anomal sahələrin modelləşdirilməsi üzrə yerinə yetirilmiş kompleks geofiziki tədqiqatlar nəticəsində ərazidə müxtəlif istiqamətli tektonik pozulma zonaları izlənilib, filizləşməyə perspektivli lokal anomal sahələr hüdudlandırılıb, ərazinin dərinlik quruluşunu əks etdirən geofiziki modellər tərtib edilib.

Əlvan və nadir metalların geoloji-axtarışı

Zəyəmçay-Qoşqarçay sahəsində nüvə geofiziki üsulların tətbiqi ilə nadir metallara perspektiv sahələrin ayrılması, nadir metalların proqnoz resurslarının P2 kateqoriyası ilə hesablanması üzrə tədqiqat aparılan ərazinin əsas qiymətləndirmə amilləri sırasına daxil olan Cd, İn, Tl elementləri aşkar edilməyib, yüngül (Li, Rb,Cs, Be), odadavamlı (Ti, Zr, Hf, Nb, Ta, Mo), səpinti (Ca, Ge, Re), nadir torpaq (Se, Y, La), radioaktiv (Ra, U bə s.) qrup nadir elementlərə perspektiv sahələr müəyyənləşdirilməyib. Bu səbəbdən də nadir metallara proqnoz resursların hesablanması mümkün olmayıb.

Nəcib metalların geoloji-axtarışı

2013-2015-ci illərdə Ərtəpə sahəsində platin qrupu metallara və kompleks filizlərə aparılmış axtarış işləri nəticəsində Ərtəpə təzahüründə  mərkəzi filiz cismindən başqa sənaye əhəmiyyəti kəsb edə biləcək miqdarda filiz minerallaşması daşıyan digər cisimlərə rast gəlinməyib. Bu səbəbdən P1 kateqoriyası ilə proqnoz resursların hesablanması mümkün olmayıb. 

2012-2015-ci illərdə Şəmkir  rayonunun Sulumədən sahəsində platin və kompleks filiz yataqlarının axtarışı işləri nəticəsində Şəmkir rayonunun Sulumədən sahəsində sənaye əhəmiyyəti kəsb edəcək həddə/miqdarda filiz minerallaşması daşıyan kəsimlər (zonalar) müəyyən edilmədiyi səbəbindən bu işlərə xitam verilib.

2013-2015-ci illərdə Şiştəpə sahəsində qızıl və qızılsaxlayan kompleks filiz yataqlarının axtarışı işlərinin nəticəsində sənaye əhəmiyyətli qızıl və ya kompleks filizlər aşkar edilməyib. Bu səbəbdən də P1 kateqoriyası ilə proqnoz resursların hesablanması mümkün olmayıb.

Radioaktiv metalların geoloji-axtarışı

2012-2015-ci illərdə Azərbaycan Respublikası ərazisinin ümumi radioaktivlik xəritəsinin tərtibi məqsədi ilə aparılmış radioaktiv müşahidələr və monitorinq işləri nəticəsində  Azərbaycan Respublikası ərazisinin ümumi radoaktivlik xəritəsi tərtib edilib, radioaktiv obyektlərin kataloqu hazırlanıb.

Qeyri filizlərin geoloji-axtarışı və qiymətləndirilməsi

2013-2015-ci illərdə Biləsuvar rayonunda inşaat materialları yataqlarının axtarış və qiymətləndirmə  işləri nəticəsində Qanlıtəpə gil yatağı aşkar edilib, C2 kateqoriyası ilə kərpic, sement və keramzit istehsalına yararlı gil xammalının 4,5 milyon m3 həcmində ehtiyatları hesablanıb. Aşkar olunmuş digər Qanlıtəpə - 2 qum yatağının öyrənilməsi zamanı xammalın mövcud standartlara cavab vermədiyi məlum olub.

2014-2015-ci illərdə Daşkəsən sahəsində qiymətli və yarımqiymətli, üzlük və bəzək daşlarına (ametist, qranat, dağbülluru, əqiq və s.) aparılmış axtarış və qiymətləndirmə işləri nəticəsində  axtarış sahəsində qranat, ametist minerallaşması üçün Daşkəsən dəmir-skarn yatağının kənar hissələrində, əqiq-xalsedon minerallaşması üçün Qaracadağ yüksəkliyinin şimal-qərb yamacında perspektiv sahələr ayrılıb. Əqiq-xalsedon sahəsi kimi qiymətləndirilmiş Qaracadağ yüksəkliyinin şimal-qərbində ayrılmış perspektiv sahədə (0,024km2) P1 kateqoriyası ilə əqiq xammalının 1873,9 kq ehtiyatı hesablanıb.

Hidrogeoloji, mühəndis-geoloji və geoekoloji işlər

2013-2015-ci illərdə Şabran-Xaçmaz sahəsinin geoekoloji  xüsusiyyətlərinin və radiasiya şəraitinin qiymətləndirilmə işləri nəticəsindəI, II, III sinif ekoloji təlhükə yaradan elementlərin miqdarı torpaqlarda təyin edilib, anomal sahələr və onları yaradan səbəblər müəyyənləşdirilib, ekoloji tarazlığın bərpası məqsədi ilə tövsiyələr verilib.

Respublika ərazisinin geodinamik şəraitinin öyrənilməsi işləri

2011-2013-cü illərdə Tovuz-Gəncə seysmoaktiv zonasının dərinlik geoloji-tektonik quruluşunun öyrənilməsi işləri nəticəsində Tovuz-Gəncə seysmoaktiv zonasında ümumi həcmi 173 pkm olan dörd profil xətti üzrə Zəlzələlərdən Mübadilə Olunan Dalğa Üsulu seysmik, maqnit, ŞEZ elektrik kəşfiyyatı və radon emanasiya planaalması üzrə kompleks geoloji-geofiziki tədqiqatlar həyata keçirilib. Yeni Əlibayramlı-Yuxarı Öysüzlü, Quşçu-Əzizbəyov, Xarxar-Qaracəmilli, Munçuqlu-Aşağıayıblı profilləri üzrə seysmogeoloji modellər tərtib olunub, regionun tektonik, seysmotektonik və Alp təməli üzrə struktur xəritə sxemləri tərtib edilib, seysmogen zona və strukturlar müəyyən edilib.

Elmi-Tədqiqat işləri

Filiz yataqları ehtiyatlarının hesablanması və ekspert qiymətləndirilməsi üçün elmi-metodik əsasların hazırlanması mövzusu üzrə 2013-2015-ci illərdə yerinə yetirilmiş elmi-tədqiqat işləri nəticəsində mineral xammal üçün kondisiyaların dəqiqliyini və kəşfiyyatı aparılmış yataqların faydalı qazıntı ehtiyatlarının hesablanmasını, səmərəli və kompleks işlənilməsini təmin edən elmi-metodik əsaslar  hazırlanıb.

Azərbaycanın dağ-mədən sənayesi sahələrində faydalı qazıntıların kompleks istifadəsi və ətraf mühitin qorunması üzrə tövsiyələrin hazırlanması mövzusu üzrə 2013-2015-ci illərdə yerinə yetirilmiş elmi-tədqiqat işləri nəticəsində Azərbaycanın dağ-mədən sənayesinin ətraf mühitə təsiri təhlil edilib, onun çirklənmə mənbələri müəyyən edilib, faydalı qazıntıların kompleks istifadəsinin nəzəri məsələləri araşdırılıb. İstismarda olan yataqlarda (Daşkəsən, Zəylik, Gədəbəy, Qoşa), istismarı dayandırılmış Gümüşlü qurğuşun-sink, Parağaçay molibden, Ağdərə polimetal yataqlarında filizlərin kompleks istifadəsinin müasir vəziyyəti təhlil edilib, fəaliyyətdə olan və istismarı dayandırılmış əhəngdaşı toplanmış tullantıların, istismar və emal (zənginləşdirmə) zamanı yaranan tullantıların əsas parametrləri, mineraloji tərkibi müəyyən edilib, onlarda saxlanılan faydalı komponentlərin təkrar emalı imkanları öyrənilib, tullantılardan tikinti materialları istehsalında xammal kimi istifadəsi müxtəlif laboratoriyalarda aparılmış sınama işləri ilə təsdiqlənib. Dağ-mədən sənayesində yaranan tullantıların təsnifatı verilib, onların təhlükəsizlik dərəcəsi araşdırılıb və ətraf mühitdə yaratdıqları ekoloji problemlər təsvir edilib.

Qoşqarçay və Gəncəçayın yuxarı axımı hövzələrində yerləşən nəcib metal saxlayan sahələrin mineraloji-geokimyəvi xüsusiyyətlərinin öyrənilməsi və proqnoz qiymətləndirilməsi mövzusu üzrə 2013-2015-ci illərdə yerinə yetirilmiş elmi-tədqiqat işləri nəticəsində piritin 3%-dən artıq miqdarı məlum filiz təzahürlərini göstərən şlixlərin təxmini mineral tərkibi xəritəsi, şlix-mikroşlixlərdə və köklü süxurlarda filiz minerallarının yayılma xəritəsi tərtib olunub. Zərbə mənşəli olması güman olunan şlakvari süxurlarda sərbəst dəmir və mineraloji maraq kəsb edən platin qrupu minerallarının kristallik nişanələri aşkar olunaraq yayılma xəritəsi tərtib olunub. Yuxarı Gəncəçayda (Yaylaqçay) və Şahkərəm ərazisində qızıl dənələri, Hamamçayda (Mollahəsənli) isə qızılın “filiz” nişanələri  aşkarlanıb. Perspektivli sahə olan Tülallar yatağının strukturu dəqiqləşdirilib, ilk dəfə bu yatağın hidrotermalitlərinin əmələgəlmə ardıcıllığı müəyyən edilib. Yaylaqçay hövzəsində melelitli amfibolitlər aşkarlanıb, subvulkanik və bazalt axımlarında hipersten mineralının fərqli inkişafı müəyyən olunub, bazalt şuşəsinin ikikomponentli tərkibi ayrılıb.

Havanaçay təzahürünün kvars damarlarının texnologiyasının işlənilməsi mövzusu üzrə 2013-2015-ci illərdə aparılmış elmi-tədqiqat işlər nəticəsində tədqiq olunan xammalın maddi tərkibi (kimyəvi, mineraloji) müvafiq analiz üsulları ilə təyin edilib. Öyrənilən xammal nümunəsinin üzərində müxtəlif zənginləşdirmə üsulları (xırdalanma və üyüdülmə dərəcəsi, əl ilə zəngin filiz seçilməsi, yuma, qravitasiya, maqnit separasiya, müxtəlif neorqanik turşularla aşındırma və s.) tədqiq olunub. Alınmış nəticələrə əsasən tədqiq edilən xammalın tərkibində olan dəmir və alüminium birləşmələrinin 99%-dək xaric edilməsi üçün müvafiq texnoloji saflaşdırma sxemi təqdim edilib. Aparılmış laboratoriya tədqiqatlarla tövsiyə olunan texnoloji sxemlə süni kvars daşı, poliefir və sement əsaslı dekorativ plitələrin sınaq nümunələri alınıb.

    “Azərbaycan Respublikası regionlarının 2014-2018-ci illərdə sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramı”nın icrası ilə bağlı ETSN-nin “Tədbirlər Planının” MGKX-nə aidiyyəti olan bəndlərinin 2014-2016-cı illər ərzində icrası zamanı əldə olunmuş müsbət nəticələr aşağıdakılardır:

-       Abşeron rayonu üzrə - 1:50000 miqyasda axtarış işləri aparılıb və nəticədə Bəyqulu qum təzahürü və Qələndərtəpə dolomit yatağının cənub-qərbində, Arzani qışlağının şimal hissəsində dolomitləşmiş əhəngdaşı təzahürü aşkar edilib.

Bəyqulu qum sahəsində ilkin olaraq 1,125 mln m3 həcmində xammal ehtiyatları hesablanıb.

-       Xızı rayonu üzrə- Dizəvər kəndindən cənub-qərbdə gil xammalı aşkar olunub,  yayıldığı sahələr hüdudlandırılıb, kəmiyyət və keyfiyyət göstəriciləri dəqiqləşdirilib, gillərin kərpic istehsalına yararlılığı müəyyən edilib. İlkin hesablamalara görə Sitalçay sahəsində hüdudlandırılan Dizəvər yatağında kərpic istehsalına yararlı gil xammalının C2 katiqoriyası üzrə ehtiyatları  7,9 mln m3 hesablanıb.

-       Şirvan şəhəri ətraında axtarş işləri aparılıb və perspektivli qum və gil sahələri aşkarlanıb.

-       Bərdə rayonu üzrə - Mollagüllər və Kərimbəyli kəndləri arasında kərpic istehsalına yararlı olan gil yatağı aşkarlanıb. Yataqdan götürülmüş sınaqların kimyəvi tədqiqatlarının nəticələrinə görə xammal yüksək dərəcəli rəngləyici gillər qrupuna aiddir. İlkin olaraq Mollagüllər gil yatağında 3,8 mln3 həcmində ehtiyat hesablanıb.

-       Biləsuvar rayonu üzrə - Qanlıtəpə gil sahəsi ayrılıb və C2 kateqoriyası üzrə 4,5 mln m3 həcmində kərpic, sement və keramzit istehsalına yararlı gil xammalının ehtiyatları hesablanıb.

-       Göyçay rayonu üzrə - Göyçay-İvanovka avtomobil yolunun şərq hissəsində kərpic istehsalına yararlı Çavuştəpə gil yatağı aşkar edilərək ehtiyatları C2 kateqoriyası 3,08 min m3 hesablanıb. Bundan əlavə Daşlı qum-çınqıl yatağı aşkarlanıb və ehtiyatları ilkin olaraq qiymətləndirilib.

-       Neftçala rayonu üzrə - axtarış işlərinin aparılmasi başa çatdırılıb, nəticədə kərpic istehsalına yararlı Müşfiq gil və tikinti işləri üçün yararlı Neftçala qum yatağı aşkarlanıb. Müşfiq gil yatağı Şirvanlı qəsəbəsindən 3,2 km şimal-qərbdə yerləşir. Sahənin uzunluğu 1000 m, eni 750 m olmaqla C2 kateqoriyası üzrə ehtiyatları 2827500 m3 hesablanıb. Neftçala qum yatağı rayon ərazisində, Şirvanlı kəndindən 750 m şimalda yerləşir. Sahəsinin uzunluğu 750 m, eni 500 m olmaqla C2 kateqoriyası üzrə ehtiyatları 1391250 m3 qiymətləndirilib.        

-       İsmayıllı rayonu üzrə - Ağbulaq qum-çınqıl sahəsi üzrə ilkin olaraq 3,2 mln m3, Gənzə gil yatağı üzrə 3,1 mln m3 ehtiyat hesablanıb.

Qobustan rayonu üzrə - 1:50000 miqyaslı axtarış marşrutları zamanı Qaiblər və Şaiblər yüksəkliyindən cənubda, Ceyrankeçməz qəsəbəsindən 4,0 km şimal-şərqdə mergel təzahürü aşkarlanıb. Ceyrankeçməz mergel sahəsində aşkarlanmış təzahürün uzunluğu 1200 m, eni 300 m və orta qalınlığı 5 m olmaqla ilkin olaraq C2 kateqoriyası üzrə 1,8 mln m3 ehtiyat hesablanıb.

-       Şamaxı rayonu üzrə-rayon ərazisində aşkar edilmiş Çıraqlı qum-çınqıl və Nüydü gil sahələrində 1:10000 miqyaslı axtarış-qiymətləndirmə işləri aparılıb. Çıraqlı sahəsinin uzunluğu 3000 m, eni 250 m, qalınlığı 4 m-dir. Sahədə ilkin olaraq 3,1 mln. m3 xammal ehtiyatı hesablanıb. Nüydü gil sahəsinin uzunluğu 1200 m, eni 800 m, qalınlığı 4.7 m-dir. İlkin olaraq 4,5 mln. m3 xammal ehtiyatları hesablanıb.

-       Daşkəsən rayonu üzrə -dəmir yatağının şimal-şərq hissəsində qranatlı, epidotlu, maqnetitli skarnların yayıldığı qranat, ametist sahəsi ayrılıb. 1873,9 kq əqiq xammalı hesablanıb.

-       Göygöl rayonu üzrə - Hacıkənddən 2,5 km cənub-şərqdə əqiq-xalsedon təzahürü müəyyən edilib. Zonanın qalınlığı 8-12 m, əqiq-xalsedon damarlarının qalınlığı 3-25 sm, badamların ölçüləri 1-2 sm-dən 15 sm-ə  qədərdir. 

-        Samux rayonu üzrə-  rayon ərazisində Qırmızı Samux gil sahəsi aşkarlanıb.

-       Şəmkir rayonunda axtarış işlərinə başlanılıb və plastikli gillərə perspektivli sahə ayrılıb.

-       Tovuz rayonu üzrə - Kirzan qum-çınqıl təzahürü ayrılıb. Ceyrançöl sahəsindən kərpic istehsalına yararlı ola biləcək gil təzahürü  aşkarlanıb.

-       Şabran rayonu üzrə -Axtarış işləri nəticəsində beton istehsalına yararlı Gilgilçay-2 qum-çınqıl və Çuxur Əzəmi əhəng daşı yataqları aşkarlanıb. Sonuncunun ilkin ehtiyatları C2 kateqoriyası üzrə 11,2 mln m3 hesablanıb.

- Xaçmaz rayonu üzrə- ərazidə perspektivli gil sahəsi aşkarlanıb.

- Quba rayonu üzrə - axtarış işləri nəticəsində 1 əhəng daşı, 1 mergel, 1 qum-çınqıl və 1 gil sahələri aşkar olunub.

-Cəlilabad rayonu üzrə - axtarış işləri nəticəsində kərpic istehsalına yararlı Sərxanlı-1 gil və yol tikinti işləri üçün yararlı Sərxanlı-2 qum-çınqıl qarışığı yatağı aşkarlanıb.

-       Lerik rayonu üzrə - çöl axtarış işlərinə başlanılıb.

-       Lənkəran rayonu üzrə: axtarış işləri nəticəsində Tükəvilə kəndinin ətrafında kərpic istehsalına yararlı gilcə sahəsi ayrılıb.

-       Balakən rayonu üzrə - Katexçay qum-çınqıl qarışığı və Qabaxçöl-Şambul gil sahələri ayrılıb.

-       Zaqatala rayonu üzrə - ərazidə 2 perspektivli sahə -Paşan qum-çınqıl qarışığı və Şorməkən  gil sahələri ayrılıb.

“Azərbaycan Respublikası regionlarının 2014-2018-ci illərdə sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramının icrasının birinci ilinin yekunlarına həsr olunmuş 2015-ci il 27 yanvar tarixli konfransda Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev tərəfindən verilmiş tapşırıqların həyata keçirilməsi üzrə Tədbirlər Planı”nın 7-ci (ekoloji vəziyyətin yaxşılaşdırılması məqsədi ilə geoekoloji öyrənilmə işlərinin yerinə yetirilməsi) bəndinin icrası çərçivəsində aşağıdakı tədqiqatlar yerinə yetirilib:

“Kür çayının aşağı axımı sahəsi” obyekti üzrə çayın Sabirabad-Salyan kəsimində ərazinin yeraltı sularla basılmasında Kür çayının təsirinin qiymətləndirilməsi, proqnozlaşdırılması və geoekoloji tarazlığın bərpası üçün mühəndisi-meliorativ tədbirlərə dair tövsiyələrin hazırlanması məqsədi ilə hidrogeoloji axtarış marşrutları, buruq qazma, təcrübi-suçəkmə və laboratoriya tədqiqatları yerinə yetirilib. Çayın məcrasından hər iki tərəfə 5 km-ə qədər olan yataqətrafı ərazilərdə dərinlikləri 15-40 m olan planalma və müşahidə quyuları qazılıb, süxurların fiziki-mexaniki xüsusiyyətlərini, qrunt sularının kimyəvi tərkibini müəyyən etmək üçün həmçinin geoekoloji şəraiti qiymətləndirmək üçün nümunələr götürülüb. Bu sahədə geoekoloji tədqiqatların çöl işləri başa çatdırılıb.

 “Yeraltı suların monitorinqi” obyekti üzrə:

– Əhalinin içməli su ilə təminatının yaxşılaşdırılması üçün kənd yerlərində içməli suyun kəmiyyət və keyfiyyət göstəricilərini, onların sanitar-mühafizə zonalarının yoxlanılması məqsədi ilə Respublikanın dağətəyi düzənliklərində, Abşeron yarımadasında və Gəncəçayın hövzəsində yeraltı suların regional miqyasında monitorinqi davam etdirilib.

– Azərbaycan Respublikasının regionlarının sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramına uyğun olaraq bir sıra rayonların (Xaçmaz, Şəmkir, Quba, Ağstafa, Tovuz, Goranboy, Qazax və s.) ərazilərində içmək və suvarmaq məqsədi ilə qazılacaq subartezian quyularının yerlərinin seçilməsi barədə yerində təkliflər verilib.

– Kollektor-drenaj sistemlərində yaranmış problemlərlə əlaqədar bir sıra rayonların ərazilərində (Şabran, Qazax, Astara, Ağstafa və s.) hidrogeoloji araşdırmalar aparılıb, görülməsi zəruri olan tədbirlər haqqında təklif və tövsiyələr verilib.

– Azərbaycan Respublikası Prezidentinin və Nazirlər Kabinetinin müvafiq sərəncamlarına əsasən rayonlarda su təchizatının yaxşılaşdırılması məqsədilə yeni subartezian quyularının qazılması və mövcud quyuların bərpası layihələrinin tərtibi üçün tələb olunan hidrogeoloji məlumatlar aidiyyəti təşkilatlara çatdırılıb. Bu istiqamətdə hazırlanmış layihələrə rəy və təkliflər bildirilib.

“Azərbaycan Respublikası regionlarının 2014-2018-ci illərdə sosial-iqtisadi inkişafı Dövlət Proqramı”nın icrasının ikinci ilinin yekunlarına həsr olunmuş konfransında verilən tapşırıqlar üzrə Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin fəaliyyətinə aid məsələlərin icrası ilə əlaqədar Tədbirlər Planı əsasında Milli Geoloji Kəşfiyyat Xidməti tərəfindən 2016-cı il ərzində aşağıdakı işlər icra olunub:

Ölkədə yeni yeraltı şirin su ehtiyatları yataqlarının axtarışı və kəşfiyyatı işlərinin genişləndirilməsi üçün Şəki rayonunun dağətəyi ərazilərində yeraltı içməli, süfrə sularının axtarışı işlərinin aparılması məqsədi ilə layihə-smeta sənədləri tərtib edilib. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin tapşırığına əsasən rayonun Səbətli və Göynük Sarıcası adlandırılan ərazidə fermer təsərrüfatı obyektlərinin texniki və suvarma suyu ilə təmin olunması məqsədi ilə yeraltı su mənbələrinin axtarışı işləri aparılır. Ərazidə qazılmış 2 ədəd axtarış quyusundan müsbət nəticələr alınıb və təmannasız olaraq fermer təsərrüfatına istifadəyə verilib.

- Əhəngdaşı yataqlarının axtarışı və qiymətləndirilməsi üçün Şirvan, Lerik, Quba, Xaçmaz, Lənkəran, Samux, Şəmkir rayonları ərazisində inşaat materialları xammalları yataqlarının axtarışı işləri təşkil edilib. Adı çəkilən rayonların ərazisində inşaat materialları xammalları yataqlarının axtarışı işlərinə başlanılıb. Quba rayonu ərazisində 1 ədəd əhəngdaşı təzahürü aşkar olunub.

“2014-2016-cı illərdə Bakı şəhərinin və onun qəsəblərinin Sosial-iqtisadi inkişafına dair Dövlət Proqramı”nın həyata keçirilməsi üzrə Tədbirlər Planının 1.4 (Göllərin ekoloji vəziyyətinin yaxşılaşdırılması) və 1.5 (Böyük Şor gölünün ekoloji vəziyyətinin yaxşılaşdırılması) bəndlərinin icrası istiqamətində Xocahəsən, Binəqədi, Lökbatan, Qaradağ, Qu, Zabrat, Zığ, Bülbülə həmçinin Böyükşor gölünün ətraf ərazilərinin ekoloji vəziyyətinin yaxşılaşdırılması istiqamətində tələb olunan həcmdə hidrogeoloji müayinə və araşdırmalar aparılıb. Xocahəsən, Zabrat, Binəqədi, Zığ gölləri ətarfında “Yeraltı suların monitorinqi” obyektinin layihəsi çərçivəsində yeni müşahidə quyuları qazılaraq regional monitorinq şəbəkəsinə daxil edilib. Hazırda göllər ətrafında yeraltı suların səviyyəsinin və keyfiyyətinin dəyişmə dinamikasını öyrənmək məqsədi ilə monitorinqlər davam etdirilir.

 “Azərbaycan Respublikasında radon təhlükəsizliyinin tədqiqi və azaldılması üzrə 2014-2018-ci illər üçün Tədbirlər Planı”nın 6.1.1, 6.1.4, 6.2.1, 6.4,1 bəndlərinin icrasını  yerinə yetirmək məqsədilə 2016-ci ildə kameral işlər davam etdirilib, Abşeron yarımadası və Böyük Bakı ərazisinin Rn fon xəritəsi tərtib edilib, alfa-aktiv qazların anomal zonaları xəritələnib. Abşeron yarımadası ərazisində Lökbatan-Bayraq meydanı, Güzdək-Pirallahı və Bozdağ-Ramanı profilləri və Sumqayıt şəhəri üzrə torpaqda radonun konsentrasiyası ölçmələri başa çatdırılıb və fon səviyyəsi hesablanıb. Abşeron yarımadasında 168 zirzəmidə ölçülmüş Rn-nun havada konsentrasiyası kəmiyyət və keyfiyyət analizinə cəlb edilib. Ölçmələr fasiləli monitorinq xarakterli olub, radonun fon səviyyəsi müəyyənləşdirilib. 2016-cı il ərzində Şamaxı-İsmayıllı zonasında Topçu-Çarxan, Kürdmaşı-Mədrəsə və Bico-Çuxuryurd profilləri, Qazax-Tovuz zonasında isə Dönük Qırıqlı-Qazax profili üzrə Rn-nun torpaqda konsentrasiyasının ölçmələri həyata keçirilib. Abşeron yarımadası, Zaqatala-Şəki, Tovuz-Qazax və Şamaxı-İsmayıllı zonaları üçün Rn-nun paylanma xəritələri tərtib edilərək ümumi qiymətləndirmə aparılıb və anomal zonalar müəyyənləşdirilib.

“Azərbaycan Respublikasında ekoloji vəziyyətin yaxşılaşdırılması və təbii sərvətlərdən səmərəli istifadəyə dair 2014-2018-ci illər üçün Dövlət Proqramı”nın Tədbirlər Planının 49-cu bəndinin icrasını Xidmət tərəfindən təmin etmək üçün 2015-ci ilin “Obyektlər Planı”na Coğrafi İnformasiya Sistemi (CİS) texnologiyasının tətbiqi obyekti daxil edilib. Bu obyekt üzrə 2015-2017-ci illərdə CİS texnologiyasının tətbiqi, UTM koordinat sistemli xəritələrin tərtibi işləri həyata keçiriləcək. İl ərzində bu obyekt üzrə Daşkəsən- Gədəbəy filiz rayonu üzrə 1:50000 miqyaslı elekton xəritələr işlənib.

“Azərbaycan 2020: Gələcəyə baxış” inkişaf konsepsiyası çərçivəsində “Torpaqların qorunması-2) Sənaye və dağ mədən obyektlərinin fəaliyyəti nəticəsində yararsız vəziyyətə düşmüş torpaqların bərpası” bəndinin icrası ilə əlaqədar Xidmət tərəfindən 2016-cı il ərzində iri sənaye və dag mədən obyektlərinin fəaliyyəti nəticəsində yararsız vəziyyətə düşmüş torpaqların bərpası məsələsi həmin obyektlər üzrə hazırlanmış ”Ətraf Mühitə Təsirinin Qiymətləndirilməsi” sənədində öz əksini tapıb, icraçı və nəzarətçi funksiyalarını yerinə yetirəcək təşkilatlar da həmin sənədlə müəyyənləşdirilir. MGKX-nin sözügedən tədbirin icrasına bilavasitə aidiyyətı olmasa da, yalnız öz obyektlərində apardığı geoloji-kəşfiyyat işləri nəticəsində ətraf mühitə göstərilən təsirin bərpası ilə əlaqədar cari 9 ay ərzində müvafiq rekultivasiya  işlərini icra edib.

Əlaqədar təşkilatlar tərəfindən xidməti istifadə üçün məqbul sayılan aşağıdakı xəritələr 2016-cı il ərzində MGKX tərəfindən tərtib olunub:

-     Azərbaycan Respublikası ərazisində süxurların və günəşin yaratdığı təbii radioaktivlik xəritəsi;

-     Azərbaycan Respublikasının Abşeron iqtisadi rayonunun 1:100000 miqyaslı faydalı qazıntılar xəritəsi;

-     Azərbaycan Respublikasının Dağlıq Şirvan iqtisadi rayonunun 1:100000 miqyaslı faydalı qazıntılar xəritəsi.